Wszczęcie egzekucji nie oznacza, że postępowanie zawsze będzie prowadzone aż do sprzedaży majątku dłużnika. Egzekucja może zakończyć się wskutek pełnego wyegzekwowania należności, ale przepisy przewidują również sytuacje, w których postępowanie zostanie umorzone w całości albo części.
Ma to znaczenie również wtedy, gdy podstawą egzekucji jest akt notarialny zawierający oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji na podstawie art. 777 KPC. Już przy przygotowaniu takiego zabezpieczenia notariusz w Tomaszowie Mazowieckim może wyjaśnić stronom, czym różni się sam tytuł egzekucyjny od tytułu wykonawczego oraz jakie skutki może mieć niewykonanie zobowiązania.
Kiedy kończy się postępowanie egzekucyjne?
Najbardziej naturalnym sposobem zakończenia egzekucji jest wyegzekwowanie świadczenia objętego tytułem wykonawczym.
Jeżeli należność zostanie skutecznie ściągnięta wraz z odpowiednimi kosztami, dalsze prowadzenie postępowania w tym zakresie nie jest potrzebne.
Inną sytuacją jest umorzenie postępowania egzekucyjnego. Może nastąpić z urzędu albo na wniosek, jeżeli spełnione zostaną warunki określone w Kodeksie postępowania cywilnego.
Kiedy komornik umorzy egzekucję z urzędu?
Art. 824 KPC wskazuje kilka sytuacji, w których postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu z urzędu.
Może nastąpić to między innymi wtedy, gdy:
- egzekucja jest niedopuszczalna,
- oczywiste jest, że z prowadzonej egzekucji nie uzyska się kwoty wyższej niż jej koszty,
- wierzyciel przez sześć miesięcy nie podejmie czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia sprawy,
- wierzyciel nie zażąda w tym czasie podjęcia zawieszonego postępowania,
- tytuł wykonawczy został prawomocnie pozbawiony wykonalności.
Przepisy chronią więc przed prowadzeniem postępowania, które z przyczyn prawnych lub ekonomicznych nie powinno być dalej kontynuowane.
Sześć miesięcy bezczynności wierzyciela
To jedna z sytuacji, o których warto pamiętać.
Jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokona czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia egzekucji albo nie zażąda podjęcia zawieszonego postępowania, może dojść do umorzenia.
Termin ten biegnie zasadniczo od ostatniej czynności egzekucyjnej, a przy zawieszeniu – od ustania jego przyczyny.
Umorzenie egzekucji na wniosek wierzyciela
Wierzyciel może również zażądać zakończenia prowadzonego postępowania.
Art. 825 KPC przewiduje obowiązek umorzenia postępowania w całości lub części na wniosek wierzyciela, z uwzględnieniem szczególnych zasad dotyczących spraw wszczętych z urzędu lub na żądanie uprawnionego organu.
Może to mieć znaczenie np. wtedy, gdy dłużnik spłacił zobowiązanie bezpośrednio wierzycielowi albo strony doszły do porozumienia już po rozpoczęciu egzekucji.
Czy umorzenie oznacza, że dług przestaje istnieć?
Nie zawsze.
Samo umorzenie egzekucji nie musi oznaczać wygaśnięcia zobowiązania. Art. 826 KPC przewiduje, że umorzenie co do zasady nie pozbawia wierzyciela możliwości ponownego wszczęcia egzekucji, jeżeli z innych powodów nie jest ona niedopuszczalna.
Dlatego trzeba odróżnić zakończenie konkretnego postępowania egzekucyjnego od wygaśnięcia samego długu.
Akt notarialny z art. 777 KPC – najczęstsze błędy
Problemy mogą rozpocząć się znacznie wcześniej niż na etapie komorniczym – już podczas konstruowania zabezpieczenia.
Akt notarialny przewidziany w art. 777 KPC może być tytułem egzekucyjnym, ale musi spełniać warunki określone w przepisach. Dotyczą one m.in. oznaczenia obowiązku, terminu jego wykonania albo zdarzenia, od którego zależy wykonanie, a w określonych wariantach także maksymalnej wysokości świadczenia i terminu na wystąpienie o klauzulę wykonalności.
Dlatego notariusz w Tomaszowie Mazowieckim powinien otrzymać dokładne informacje dotyczące umowy i zabezpieczanego zobowiązania.
Błąd 1 – kopiowanie gotowej klauzuli z internetu
Wzór znaleziony w internecie może wyglądać profesjonalnie, ale został przygotowany dla innego stosunku prawnego.
Inaczej może wyglądać zabezpieczenie zwrotu pożyczki, inaczej obowiązku zapłaty ceny, a jeszcze inaczej wydania lokalu.
Mechaniczne kopiowanie gotowych zapisów zwiększa ryzyko, że dokument nie będzie odpowiadał konkretnej sytuacji.
Błąd 2 – zbyt ogólne określenie zobowiązania
Z aktu powinno jasno wynikać, jaki obowiązek ciąży na dłużniku.
Problemem mogą być nieprecyzyjne zapisy dotyczące wysokości świadczenia, terminów, warunków wymagalności czy zdarzeń umożliwiających wierzycielowi rozpoczęcie procedury.
Jeżeli dokument nie spełnia wymogów art. 777 KPC, może pojawić się problem już przy występowaniu do sądu o klauzulę wykonalności.
Błąd 3 – mylenie aktu notarialnego z tytułem wykonawczym
Samo podpisanie oświadczenia o poddaniu się egzekucji nie oznacza, że komornik może natychmiast rozpocząć działania.
Prawidłowo sporządzony akt może być tytułem egzekucyjnym. Co do zasady dopiero po zaopatrzeniu go przez sąd w klauzulę wykonalności powstaje tytuł wykonawczy będący podstawą egzekucji.
W uproszczeniu:
akt notarialny → niewykonanie zobowiązania → klauzula wykonalności → tytuł wykonawczy → egzekucja.
Błąd 4 – nieuwzględnienie sytuacji małżonka lub innych zabezpieczeń
Przy zobowiązaniach o większej wartości trzeba spojrzeć szerzej niż tylko na osobę podpisującą akt.
Znaczenie mogą mieć m.in. ustrój majątkowy małżonków, zgoda współmałżonka na zobowiązanie, hipoteka, poręczenie czy inne zabezpieczenia.
Nie należy jednak zakładać, że sam akt podpisany przez jednego dłużnika automatycznie pozwala prowadzić egzekucję z każdego składnika majątku należącego również do innych osób.
Błąd 5 – przekonanie, że art. 777 KPC rozwiązuje wszystkie problemy
Akt notarialny z poddaniem się egzekucji może skrócić drogę wierzyciela, ponieważ w odpowiedniej sytuacji eliminuje potrzebę prowadzenia klasycznego procesu o zasądzenie świadczenia.
Nie oznacza jednak gwarancji odzyskania pieniędzy.
Nadal potrzebne może być postępowanie klauzulowe, a skuteczność późniejszej egzekucji zależy m.in. od majątku dłużnika.
FAQ – egzekucja i jej umorzenie Tomaszów Mazowiecki
Czy wierzyciel może sam zakończyć egzekucję?
Tak. Przepisy przewidują możliwość umorzenia postępowania na żądanie wierzyciela, z wyjątkami dotyczącymi określonych rodzajów spraw.
Czy brak majątku dłużnika może prowadzić do umorzenia?
Jeżeli oczywiste jest, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, postępowanie podlega umorzeniu z urzędu.
Czy umorzenie egzekucji oznacza anulowanie długu?
Nie zawsze. Zakończenie konkretnego postępowania egzekucyjnego nie jest równoznaczne z automatycznym wygaśnięciem zobowiązania.
Jak prawidłowo przygotować akt z art. 777 KPC?
Treść dokumentu powinna odpowiadać konkretnej umowie, rodzajowi świadczenia oraz ustalonym terminom. Notariusz w Tomaszowie Mazowieckim może przed sporządzeniem aktu wyjaśnić stronom znaczenie poszczególnych zapisów i konsekwencje dobrowolnego poddania się egzekucji.
Chcesz prawidłowo zabezpieczyć wykonanie zobowiązania?
Art. 777 KPC może być praktycznym narzędziem zabezpieczającym, ale nie powinien być traktowany jako uniwersalny wzór do każdej umowy.
Jeżeli planujesz poddanie się egzekucji w Tomaszowie Mazowieckim, warto wcześniej przekazać kancelarii projekt umowy, informacje dotyczące kwoty, terminów i zabezpieczeń oraz dokładnie omówić zakres odpowiedzialności przed podpisaniem aktu.